De dodelijkste ziekte in de geschiedenis

Wanneer er iemand spreekt over 'de dodelijkste ziekte in de geschiedenis' denken mensen vaak aan de pest. Dit is een besmettelijke infectieziekte die van de 14e tot de 16e eeuw voorkwam en een enorm aantal slachtoffers maakte. Deze ziekte komt voor in veel verschillende vormen. 

Wat is de pest?

Deze ziekte was een van de grootste massamoordenaars ooit en veroorzaakte ongeveer 1/3 van de Europese bevolking rond het midden van de veertiende eeuw. Het virus maakte wereldwijd tussen de 75 en 100 miljoen dodelijke slachtoffers.
Het is een infectieziekte veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. Het is een ziekte die overgedragen wordt van dieren op mensen. Pest is ontstaan bij knaagdieren en vlooien. 

Er zijn drie soorten van de pest: de builenpest, longpest en septische infecties als gevolg van de pest. De incubatietijd hangt af van welke soort pest, bij longpest is dit enkele dagen en bij builenpest of septische infecties bedraagt dit ongeveer één week.

Ziekteverschijnselen

De builenpest begint met koorts, hoofdpijn en koude rillingen. Daarna ontstaan er zeer pijnlijke builen in de liesstreek en oksels. Zonder behandeling dringt bij de helft van de gevallen de bacterie door in de bloedbaan en veroorzaakt bloedvergiftiging. Wanneer dit niet behandeld wordt, dan is dit vrijwel altijd dodelijk.

Longpest is de meeste gevaarlijke vorm, maar komt het minste voor. Wanneer er geen behandeling wordt toegepast binnen 24 uur na de eerste ziekteverschijnsels, is de ziekte vrijwel altijd dodelijk. De ziekteverschijnselen zijn vergelijkbaar met die van een ernstige longontsteking. De patiënt hoest (bloederig) slijm op, heeft last van pijn in de borstkas en kortademigheid.  

Alles startte in Italië

Het covid-19 virus is uitgebroken in China en kwam via Italië Europa binnen. Dit is precies dezelfde weg dat de pest volgde in de middeleeuwen. Italië was namelijk het ideale land voor de pest om Europa te veroveren. Het had contacten met verre bestemmingen door zijn welvarende havensteden. Mensen leefden ook heel dichtbevolkt in slechte omstandigheden op elkaar.

Pogingen tot genezing 

Artsen hebben vele pogingen ondernomen om de pest te stoppen. Uit bronnen blijkt dat er veel verschillende soorten medicijnen werden voorgeschreven. Een paar voorbeelden hiervan zijn; azijn, knoflook, zure melk, pillen,.... Dokters droegen tijdens het behandelen van deze patiënten ook snavelmaskers met voorin een kruidenmix die de hun tegen de pest moest beschermen. Zo werden er ook allerlei alternatieve methodieken toegepast. Zo werd er soms aan aderlating gedaan (zie foto), zo zouden de kwade stoffen in het bloed uit het lichaam lopen. Ook werden de builen opengesneden en lieten ze deze leeglopen.

Bronnen

Vandervelden, J. (27/02/2020). De geschiedenis lijkt zich te herhalen: in de middeleeuwen kwam ook de pest via Italië Europa binnen. Geraadpleegd op 11 mei 2020 via https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/02/27/hoe-ook-de-pest-via-italie-europa-binnendrong/

Koops, E. (27/03/2020). De pest in Europa (1347-1352) - De zwarte dood. Geraadpleegd op 11 mei 2020 via https://historiek.net/de-pest-in-europa-1347-1352/65463/

N.N. (25/03/2020). Pest. Geraadpleegd op 11 mei 2020 via https://www.rivm.nl/pest